Thêm một tiền tố hay hậu tố thông dụng như “Pro”, “Plus”, “Việt”, “Group”, “Mart”, “Home” vào một tên đã có người đăng ký thường không tạo ra một nhãn hiệu khác, vì người mua vẫn nhận ra phần tên cũ là phần chính và hiểu phần thêm như một dòng sản phẩm hay một chi nhánh. Muốn tách thật, phần ghép thêm phải đủ mạnh để trở thành phần người mua dùng để gọi tên.
Khi tra cứu ra một nhãn trùng tên định dùng, rất nhiều người chọn cách nhanh nhất: giữ tên, ghép thêm một chữ. Bài này phân loại các kiểu ghép thêm, giải thích vì sao phần lớn chúng không có tác dụng, và chỉ ra những trường hợp ít ỏi mà phần ghép thêm thật sự thay đổi ấn tượng chung. Chiều ngược lại cũng được bàn: tên của bạn ngắn, còn nhãn tìm được chứa trọn tên bạn cộng thêm vài chữ. Các tên trong bài là ví dụ giả định.
Vì sao ghép thêm hiếm khi tách được hai tên
Người mua đã quen với cách các hãng đặt tên cho dòng sản phẩm. Một hãng có tên chính, rồi ra mắt bản “Pro”, bản “Plus”, bản “Mini”; mở chuỗi cửa hàng thì gọi “Mart”, “Home”, “Store”; thành lập nhiều công ty thì gọi “Group”. Vì vậy khi thấy một tên quen đi kèm những chữ này, phản xạ tự nhiên là nghĩ tới cùng một hãng.
Nói cách khác, phần ghép thêm loại này không làm người mua nghĩ tới một nguồn gốc khác; ngược lại, nó còn củng cố cảm giác hai bên có liên quan. Ví dụ giả định nhãn có trước là “Tavira” cho mỹ phẩm. Tên định nộp “Tavira Pro” hay “Tavira Việt” sẽ được người mua hiểu là dòng chuyên nghiệp hoặc chi nhánh Việt Nam của Tavira, chứ không phải một hãng độc lập.
Thêm nữa, những chữ ghép thêm thông dụng thường là từ mô tả hoặc từ ai cũng dùng, nên khi so sánh, phần ấy nhẹ ký. Phần còn lại, tức tên cũ, giữ nguyên vai trò phần chính. Kết quả là hai nhãn có phần chính trùng nhau, và đó là trường hợp rõ ràng nhất của rủi ro bị coi là tương tự.
Từ góc độ kinh doanh, ghép thêm chữ vào tên của người khác còn mở ra một rủi ro khác ngoài chuyện đăng ký: bạn đang xây thương hiệu trên phần tên mà người khác có quyền. Mọi đồng tiền quảng cáo bạn bỏ ra để làm quen tên đó đều có thể làm lợi cho chủ nhãn kia.
Phân loại các phần ghép thêm thường gặp
Không phải phần ghép thêm nào cũng như nhau. Bảng dưới chia thành năm loại theo sức nặng, kèm ví dụ giả định và nhận định xu hướng khi ghép vào một tên đã có người đăng ký cho cùng sản phẩm.
| Loại phần ghép | Ví dụ | Người mua hiểu là | Nhận định khi ghép vào tên đã có |
|---|---|---|---|
| Chỉ phiên bản, cấp độ | Pro, Plus, Max, Mini, Lite, 2, X | Dòng sản phẩm của cùng hãng | Gần: phần chính giữ nguyên |
| Chỉ loại hình kinh doanh | Group, Corp, Mart, Store, Shop, Home | Đơn vị, kênh bán của cùng hãng | Gần |
| Chỉ địa danh, quốc gia | Việt, Việt Nam, Sài Gòn, Hà Nội, Asia | Chi nhánh hoặc phiên bản vùng | Gần |
| Từ mô tả sản phẩm | Coffee, Spa, Beauty, Food, Tech | Lĩnh vực hoạt động | Gần khi sản phẩm trùng; có thể lưng chừng khi sản phẩm xa |
| Một từ riêng có sức phân biệt | Một tên tự ghép hoặc một từ không liên quan sản phẩm | Có thể là một tên mới | Lưng chừng: tuỳ phần nào nổi bật hơn |
Bốn loại đầu có điểm chung: chúng là chữ mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể dùng, nên không ai có quyền riêng với chúng, và chúng không làm thay đổi phần chính. Chỉ loại thứ năm mới có cơ hội tạo khác biệt, và ngay cả khi đó, kết quả còn tuỳ vào việc phần mới hay phần cũ nổi bật hơn trong mắt người mua.
Tiền tố đứng trước và hậu tố đứng sau có khác nhau không
Vị trí có ảnh hưởng, nhưng ít hơn nhiều người nghĩ. Với chữ viết, phần đầu của tên thường được chú ý hơn. Vì vậy một tiền tố mạnh đứng trước có thể kéo sự chú ý khỏi tên cũ hơn là một hậu tố đứng sau. Nhưng “mạnh” ở đây phải là một từ riêng có sức phân biệt, không phải một chữ chung. Ví dụ giả định nhãn có trước là “Tavira”: tên “Nova Tavira” vẫn giữ trọn Tavira ở phần sau, người mua đọc lên vẫn nghe ra và dễ hiểu Nova là một dòng mới của Tavira. Vị trí đầu của “Nova” không đủ làm Tavira biến mất.
Với tiền tố thông dụng như “Super”, “My”, “The”, “i”, “e”, vị trí đầu không giúp gì, vì người mua đã quen bỏ qua chúng. “My Tavira”, “iTavira”, “The Tavira” trong tai người mua vẫn là Tavira.
Một trường hợp đáng chú ý là tiền tố hoặc hậu tố dính liền thành một từ, như “Taviranet” hay “Ecotavira”. Khi dính liền, ranh giới giữa phần cũ và phần mới mờ đi, và cách đọc có thể thay đổi. Nếu cách đọc mới làm phần cũ không còn nghe ra rõ ràng, khoảng cách tăng lên. Nhưng nếu người mua vẫn tách được và đọc ra trọn tên cũ, như “Eco Tavira” viết liền, thì kết quả không khác bao nhiêu so với viết rời. Chuyện viết liền và viết rời có bài riêng trong chuyên mục.
Chiều ngược lại: nhãn tìm được chứa trọn tên của bạn
Nhiều khi kết quả tra cứu cho thấy tình huống ngược: tên bạn định dùng là “Mokara”, còn nhãn có trước là “Mokara Garden” hoặc “Bếp Mokara”. Bạn không ghép gì vào tên người khác, mà chính tên của bạn nằm trọn trong nhãn của họ.
Đánh giá lúc này phụ thuộc vào phần nào là phần chính của nhãn có trước. Nếu “Garden” chỉ là từ mô tả cho dịch vụ cảnh quan, phần chính của nhãn kia là “Mokara”, và tên của bạn trùng đúng phần chính đó. Rủi ro cao, nhất là khi sản phẩm trùng. Nếu phần chính của nhãn kia là một cụm không tách được, chẳng hạn “Mokara Garden” là tên một khu vườn cụ thể mà cả cụm mới mang nghĩa, thì “Mokara” đứng một mình có thể được nhìn khác đi một chút, nhưng vẫn nên chấm ít nhất ở mức lưng chừng.
Lưu ý quan trọng: cơ quan thẩm định không chỉ so tên của bạn với nhãn kia theo đúng chiều bạn nghĩ. Một nhãn có trước chứa tên bạn là một nhãn đối chứng tiềm năng, cũng như một nhãn có trước là tên bạn bỏ bớt phần mô tả. Đừng bỏ qua những kết quả “dài hơn tên mình” khi đọc danh sách tra cứu.
Ví dụ giả định có kết luận
Các cặp dưới đây giả định cùng dùng cho mỹ phẩm chăm sóc da. Nhận định là xu hướng chung theo cách tự đánh giá trong chuyên mục, không phải dự đoán quyết định thẩm định của Cục.
| Nhãn có trước | Tên định nộp | Phần ghép thêm | Nhận định |
|---|---|---|---|
| Tavira | Tavira Pro | Chỉ phiên bản | Gần: người mua hiểu là dòng cao cấp của Tavira |
| Tavira | Tavira Việt Nam | Chỉ quốc gia | Gần: dễ hiểu là đơn vị phân phối hoặc chi nhánh |
| Tavira | iTavira | Tiền tố thông dụng dính liền | Gần: đọc ra trọn tên cũ |
| Tavira Beauty | Tavira | Bên kia có thêm từ mô tả | Gần: phần chính của bên kia là Tavira |
| Tavira | Velkaro by Tavi | Phần mới mạnh, phần cũ bị rút gọn | Lưng chừng: phần đầu khác hẳn, nhưng vẫn gợi Tavira |
| Tavira | Mộc Sơn Tavi Home | Nhiều phần, phần chính không rõ | Lưng chừng: cần hỏi người mua thật sự gọi tên bằng phần nào |
Có thể thấy: chỉ khi phần đầu của tên mới là một từ riêng khác hẳn thì mức đánh giá mới hạ từ gần xuống lưng chừng. Không có cặp nào trong bảng đạt mức xa chỉ nhờ ghép thêm chữ. Đó cũng là lý do lời khuyên chung khi tra ra trùng là đổi phần chính, không phải thêm chữ vào phần chính.
Một điểm nữa: nếu bạn có ý định dùng tên mới mà vẫn muốn người mua liên tưởng tới nhãn kia, như dòng “Velkaro by Tavi” ở trên, thì chính ý định ấy đã là dấu hiệu bạn đang ở vùng rủi ro. Liên tưởng mà bạn mong muốn cũng chính là nhầm lẫn về nguồn gốc mà luật muốn ngăn.
Khi nào phần ghép thêm thật sự tạo ra khác biệt
Phần mới nổi bật hơn phần cũ. Khi phần mới là một từ riêng có sức phân biệt cao, đứng đầu, dài hơn, và phần cũ chỉ đóng vai phụ, người mua có thể gọi nhãn bằng phần mới. Ví dụ giả định “Velkaro của nhà Tavi” so với nhãn có trước “Tavi”: phần người mua nhớ có lẽ là “Velkaro”. Nhưng trường hợp này hiếm, và kết luận thường không chắc chắn.
Ghép tạo thành một cụm có nghĩa mới hoàn toàn. Khi tên cũ là một từ thông thường, và cụm ghép tạo nghĩa mới mà người mua hiểu như một khối, tên cũ có thể mất vai trò phần chính. Ví dụ giả định nhãn có trước là “Mây” cho gối, tên định nộp “Mây Ngàn Gió Núi” cho gối. Vẫn có rủi ro, nhưng ấn tượng chung khác hơn.
Tên cũ vốn là từ mô tả hoặc rất yếu. Nếu phần trùng với nhãn có trước là từ mô tả hoặc từ thông dụng trong ngành, thì việc trùng phần ấy có thể không đáng lo, và phần ghép thêm của bạn mới là phần chính. Lúc này bài toán là chuyện trùng phần mô tả, đã có bài riêng trong chuyên mục.
Sản phẩm của hai bên cách xa. Như mọi trường hợp khác, khác biệt lớn về sản phẩm có thể cho phép hai nhãn có phần chung cùng tồn tại. Đây là yếu tố từ phía sản phẩm, không phải từ phía phần ghép thêm.
Tự xét một tên có phần ghép thêm theo năm bước
Khi tên định nộp hoặc nhãn tìm được có cấu trúc “tên chính cộng phần ghép”, đi theo trình tự sau để không bỏ sót.
- Tách tên thành các phần: phần ghép thêm và phần còn lại. Ghi rõ loại của phần ghép theo bảng phân loại ở trên.
- Hỏi: nếu bỏ phần ghép thêm, phần còn lại có trùng hoặc gần với nhãn có trước không. Nếu có, đó là điểm xuất phát rủi ro.
- Hỏi: phần ghép thêm có phải là chữ ai cũng dùng không. Nếu có, nó không giúp được gì; chuyển sang bước năm.
- Nếu phần ghép thêm là từ riêng có sức phân biệt, hỏi tiếp: người mua sẽ gọi nhãn bằng phần nào. Nhờ vài người ngoài gọi tên sau khi nhìn qua để kiểm chứng.
- Đặt kết quả cạnh mức gần của sản phẩm, rồi ghi kết luận và lý do vào phiếu đánh giá.
Nếu kết quả cho thấy rủi ro ở mức gần, đừng tìm thêm một chữ khác để ghép. Lúc đó cần đổi phần chính của tên hoặc xem các phương án xử lý khác như liên hệ chủ nhãn, vốn thuộc chuyên mục về xử lý khi tra ra trùng.
Câu hỏi thường gặp
Thêm chữ “Việt” vào tên nước ngoài đã đăng ký có được không?
Thường không tạo được nhãn khác. Người mua hiểu “Việt” như phiên bản hoặc chi nhánh tại Việt Nam của hãng có tên đó. Phần chính vẫn là tên nước ngoài, nên rủi ro bị coi là tương tự gây nhầm lẫn rất cao.
Ghép thêm “Group” hay “Corp” vào tên có giúp tránh trùng không?
Không. Đây là chữ chỉ loại hình doanh nghiệp, ai cũng có quyền dùng, nên không làm thay đổi phần chính. Người mua dễ nghĩ đó là tập đoàn hoặc công ty mẹ của nhãn đã có, khiến rủi ro nhầm lẫn còn tăng thêm.
Nhãn có trước dài hơn và chứa trọn tên mình thì có đáng lo không?
Đáng lo nếu phần trùng là phần chính của nhãn có trước và sản phẩm trùng hoặc liên quan. Hãy xác định phần chính của nhãn kia trước, bỏ qua các từ mô tả, rồi so với tên của bạn.
Viết dính liền tiền tố với tên đã có thì có khác không?
Có thể khác một chút nếu cách đọc mới làm tên cũ không còn nghe ra. Nhưng nếu người mua vẫn tách được và đọc ra trọn tên cũ trong từ ghép, kết quả gần như không đổi so với viết rời.
Thêm một tên riêng có sức phân biệt vào trước tên cũ có đủ không?
Có cơ hội hơn các chữ thông dụng, nhưng chưa chắc. Điều quyết định là người mua sẽ gọi nhãn bằng phần nào. Nếu tên cũ vẫn nổi bật, rủi ro vẫn còn. Nên kiểm chứng bằng cách hỏi người ngoài.
Có thể dùng tên đã có kèm hậu tố cho sản phẩm khác hẳn không?
Nếu sản phẩm của hai bên thật sự xa nhau, khả năng cùng tồn tại cao hơn, nhưng đó là nhờ khác sản phẩm, không nhờ hậu tố. Cần xét thêm nhãn kia có được nhiều người biết không, vì nhãn quen thuộc được bảo vệ rộng hơn.