Khi kết quả tra cứu ghi một nhãn của bạn là "tương tự" với nhãn có trước, quyết định nộp như cũ, sửa nhãn, thu hẹp danh mục hay đổi tên phụ thuộc vào bốn yếu tố: đối chứng nặng tới đâu, phần trùng nằm ở chỗ nào của nhãn, bạn đã đầu tư bao nhiêu vào cái tên, và bạn có thể chờ bao lâu. Cùng một chữ "tương tự", hai doanh nghiệp có thể đi hai hướng ngược nhau mà cả hai đều hợp lý.
Bài này không đi vào thủ tục của từng hướng xử lý; những việc như xin thư đồng ý, mua lại nhãn hay yêu cầu chấm dứt hiệu lực được bàn riêng. Ở đây chỉ là cách đọc kết quả để ra quyết định: hỏi đúng câu, cân đúng chi phí, và biết khi nào nên dừng tự đánh giá.
"Tương tự" trong kết quả tra có nhiều mức
Trong ngôn ngữ của người làm nghề, "tương tự" không phải một trạng thái có hoặc không. Có những cặp nhãn gần như trùng, chỉ khác một chữ cái hoặc một dấu, đăng ký cho đúng sản phẩm. Có những cặp chỉ chung một phần chữ hơi mô tả, sản phẩm liên quan lỏng lẻo. Cả hai đều có thể được ghi là "tương tự" trong một danh sách kết quả tự động hoặc trong ghi chú vội.
Vì vậy việc đầu tiên khi thấy chữ này là hỏi lại: tương tự ở lớp nào. Hai nhãn gần nhau về cách viết, về cách đọc, về ý nghĩa hay về hình? Gần ở phần chính của nhãn hay ở phần phụ? Sản phẩm hai bên trùng hẳn, liên quan, hay chỉ cùng nhóm phân loại? Nếu kết quả bạn có trong tay chỉ ghi một chữ "tương tự" không kèm giải thích, việc đọc tiếp sẽ phải dựa vào bản ghi gốc của đối chứng.
Một mẹo hữu ích là tự viết lại chữ "tương tự" thành một câu đầy đủ, ví dụ: "phần chữ chính của hai nhãn đọc gần giống, nghĩa khác, sản phẩm cùng loại". Viết được câu đó, bạn đã biết mình đang lo về điều gì; không viết được, bạn chưa đủ thông tin để quyết định.
Bốn câu hỏi trước khi chọn hướng
Đối chứng còn sống và đứng trước bạn không? Một văn bằng còn hiệu lực hoặc một đơn nộp trước đang chờ là đối chứng thật. Một đơn đã bị từ chối từ lâu hay một văn bằng hết hạn đã quá khoảng chờ thì nhẹ hơn nhiều. Nếu đối chứng không còn sống, phần lớn các câu hỏi sau trở nên ít quan trọng.
Phần trùng nằm ở đâu trong nhãn của bạn? Nếu phần trùng là phần chính, phần người mua nhớ và gọi, việc sửa các chi tiết khác ít tác dụng. Nếu phần trùng là phần phụ hoặc là từ mô tả, sửa hoặc bỏ phần đó có thể đủ.
Bạn đã đầu tư bao nhiêu vào cái tên? Một cái tên mới chỉ nằm trên giấy khác hẳn một cái tên đã in trên hàng nghìn bao bì, đã có khách quen, đã chạy quảng cáo. Chi phí đổi tên càng cao, càng đáng để tìm hiểu kỹ các hướng giữ tên trước khi bỏ.
Bạn có thể chờ bao lâu? Một số hướng giữ tên cần thời gian: chờ đơn đối chứng có kết quả, thương lượng với chủ nhãn, hay các thủ tục với cơ quan nhà nước. Nếu kế hoạch ra mắt không chờ được, những hướng đó thực tế không dùng được.
Bảng chọn hướng theo tình huống thường gặp
Bảng dưới gợi ý hướng thường được cân nhắc đầu tiên. Đây không phải công thức; mỗi trường hợp cụ thể có thể có lý do để đi khác.
| Tình huống | Hướng thường cân nhắc đầu tiên | Lý do |
|---|---|---|
| Đối chứng còn hiệu lực, trùng phần chính, cùng sản phẩm, tên mới chưa đầu tư | Đổi tên | Chi phí đổi thấp, rủi ro giữ tên cao |
| Đối chứng còn hiệu lực, trùng phần chính, cùng sản phẩm, tên đã dùng lâu | Hỏi người làm nghề trước khi quyết | Có thể có hướng giữ tên nhưng cần đánh giá hồ sơ cụ thể |
| Đối chứng chỉ gần ở một phần danh mục | Thu hẹp danh mục | Phần còn lại vẫn đủ cho kế hoạch kinh doanh |
| Phần trùng là từ mô tả hoặc phần phụ | Sửa nhãn: bỏ hoặc thay phần trùng, tăng phần phân biệt | Phần chính của bạn vẫn đứng riêng được |
| Đối chứng là đơn đang chờ, chưa rõ kết quả | Đổi tên nếu chưa đầu tư; nếu đã đầu tư thì theo dõi và chuẩn bị phương án | Kết quả của bạn có thể phụ thuộc đơn kia |
| Đối chứng gần ở hình, chữ khác hẳn | Chỉnh logo hoặc cân nhắc nộp riêng phần chữ | Phần chữ có thể đứng được, phần hình cần làm lại |
Chú ý cột lý do. Nếu lý do trong tình huống của bạn khác, ví dụ danh mục còn lại không đủ dùng, hướng đầu tiên trong bảng có thể không còn hợp.
Liệt kê chi phí của từng hướng trước khi chọn
Mỗi hướng đều có cái giá, chỉ là cái giá nằm ở những chỗ khác nhau. Bảng dưới liệt kê các yếu tố cấu thành chi phí để bạn tự ước lượng cho trường hợp của mình; không có con số chung nào áp được cho mọi doanh nghiệp.
| Hướng | Chi phí trực tiếp | Chi phí ít ai tính |
|---|---|---|
| Nộp như cũ | Lệ phí nhà nước cho đơn, công sức chuẩn bị hồ sơ | Thời gian chờ không chắc chắn; khả năng phải đổi tên muộn hơn, khi đã đầu tư nhiều hơn; nguy cơ chủ nhãn có trước để ý |
| Sửa nhãn | Thiết kế lại phần chữ hoặc logo, tra lại | Nhãn sửa có thể yếu hơn bản gốc; phải giải thích với khách nếu đã dùng bản cũ |
| Thu hẹp danh mục | Gần như không có chi phí thêm khi nộp | Không được bảo hộ cho sản phẩm đã bỏ; mở rộng về sau có thể vướng lại đúng đối chứng |
| Đổi tên | Thiết kế nhận diện mới, bao bì, biển hiệu, tên miền, trang mạng xã hội | Mất phần nhận biết đã xây với khách quen; công sức thông báo đổi tên với đối tác |
Khi liệt kê xong, nhiều người nhận ra hướng tưởng rẻ nhất lại có chi phí ẩn lớn nhất. Nộp như cũ thường rẻ ở hiện tại nhưng đắt nếu phải đổi tên sau một hai năm. Đổi tên ngay thường đắt ở hiện tại nhưng chấm dứt sự không chắc chắn.
Sửa nhãn: sửa gì mới có tác dụng
Sửa nhãn là hướng hay được chọn vì nghe có vẻ ít tốn kém nhất. Nhưng sửa sai chỗ thì tốn công mà không giảm rủi ro. Những thay đổi như đổi màu, đổi phông chữ, thêm một từ chung như "Việt", "Pro", "Group" hiếm khi làm hai nhãn hết bị coi là tương tự, vì phần người mua nhớ vẫn y nguyên.
Những thay đổi thường có tác dụng hơn là thay đổi phần chính: đổi hẳn một âm tiết làm cách đọc khác đi, đổi từ có nghĩa thành từ mang nghĩa khác, hoặc đưa một yếu tố phân biệt mạnh lên làm phần chính và để phần trùng thành phần phụ. Với logo, thay đổi ý tưởng chính của hình thường có tác dụng hơn chỉnh nét.
Sau khi sửa, hãy tra lại từ đầu như với một cái tên mới. Một nhãn đã sửa có thể tránh được đối chứng cũ nhưng lại gần với một đối chứng khác mà lần tra trước không nằm trong phạm vi.
Khi nào dừng tự đánh giá
Tự đọc kết quả tra là việc nên làm, nhưng có những tình huống mà tự đánh giá dễ sai và cái giá của việc sai lớn. Đó là khi tên đã được dùng lâu và gắn với doanh thu đáng kể, khi đối chứng thuộc một doanh nghiệp có tiếng trong ngành, khi bạn nghĩ mình có quyền dùng trước đối chứng, hoặc khi kết quả ở vùng giữa mà bạn không phân định được.
Trong những tình huống đó, một nhận định của người làm nghề đại diện sở hữu công nghiệp hoặc luật sư về sở hữu trí tuệ thường đáng giá hơn nhiều buổi tự cân nhắc. Bạn cũng có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn, gửi kèm bản ghi của đối chứng và mô tả sản phẩm của mình, để có một góc nhìn ban đầu trước khi quyết định có cần thuê người đánh giá kỹ hơn hay không.
Dừng tự đánh giá không có nghĩa là bỏ hết những gì bạn đã làm. Bảng xếp hạng đối chứng, các câu hỏi đã trả lời được và các câu chưa trả lời được chính là đầu vào tốt nhất cho người tư vấn. Họ sẽ không phải bắt đầu từ con số không, và bạn sẽ hiểu được lập luận của họ vì đã tự đi qua một nửa con đường.
Khi hỏi, hãy chuẩn bị sẵn những gì đã đọc được: số đơn hoặc số văn bằng của đối chứng, tình trạng, danh mục, mẫu nhãn hai bên, thời điểm bạn bắt đầu dùng tên, và những gì đã đầu tư. Câu hỏi càng cụ thể, câu trả lời càng có ích.
Ví dụ giả định: một tên, hai hoàn cảnh
Ví dụ giả định: một thương hiệu mỹ phẩm thiên nhiên nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh có tên hai âm tiết. Kết quả tra cho thấy một văn bằng còn hiệu lực cho sữa rửa mặt, kem dưỡng, phần chữ khác một nguyên âm, đọc lên khá gần.
Hoàn cảnh thứ nhất: thương hiệu chưa ra mắt, mới có bản thiết kế bao bì. Phần trùng là phần chính, sản phẩm trùng hẳn, đối chứng còn sống. Bốn câu hỏi đều chỉ về một hướng: đổi tên, và đổi trước khi đặt in.
Hoàn cảnh thứ hai: thương hiệu đã bán ba năm qua mạng, có lượng khách quen ổn định, nhưng chưa từng nộp đơn. Bốn câu hỏi cho câu trả lời khác ở câu thứ ba và thứ tư: chi phí đổi tên cao, và việc theo đuổi một hướng giữ tên có thể đáng thử nếu có căn cứ. Đây là lúc dừng tự đánh giá và hỏi người làm nghề, đồng thời chuẩn bị sẵn phương án đổi tên phòng khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Kết quả ghi tương tự nhưng mình vẫn nộp thì sao?
Bạn có thể nộp, nhưng cần hiểu rằng đơn có nguy cơ bị từ chối ở phần trùng và chủ nhãn có trước có thể để ý tới bạn. Trong thời gian chờ thẩm định, nên hạn chế những khoản đầu tư khó thay đổi vào cái tên.
Thêm một chữ vào tên có làm hết tương tự không?
Thường không, nếu phần thêm vào là từ chung hoặc mô tả. Người mua vẫn nhớ phần chính, và phần chính vẫn trùng. Thay đổi có tác dụng thường phải chạm tới phần chính của nhãn.
Thu hẹp danh mục có làm mất quyền với sản phẩm sau này không?
Bạn chỉ được bảo hộ cho những gì có trong danh mục được cấp. Nếu sau này mở rộng sang sản phẩm đã bỏ, bạn có thể phải nộp đơn mới và khi đó đối chứng cũ vẫn có thể chặn. Hãy cân nhắc kế hoạch vài năm tới trước khi thu hẹp.
Có nên hỏi chủ nhãn có trước xem họ có phản đối không?
Đó là một hướng có thể cân nhắc, nhưng nó cũng khiến chủ nhãn biết tới bạn. Nên chuẩn bị kỹ và có người có chuyên môn hỗ trợ, đặc biệt khi bạn định xin văn bản đồng ý hoặc thương lượng mua lại.
Đổi tên rồi có cần tra lại không?
Có, và tra như với một tên hoàn toàn mới. Tên mới có thể vướng những đối chứng khác. Nhiều người chỉ kiểm xem tên mới đã thoát đối chứng cũ chưa mà quên tra rộng lại.
Ai nên ra quyết định cuối cùng: người tra hay chủ doanh nghiệp?
Người tra, kể cả người làm nghề, đưa ra nhận định về rủi ro pháp lý. Quyết định giữ hay đổi tên là quyết định kinh doanh của chủ doanh nghiệp, cân giữa rủi ro đó với chi phí, thời gian và giá trị của cái tên.