Sản phẩm lai, như thiết bị gia dụng có ứng dụng điều khiển, đồ uống có thêm chất bổ sung, hay hộp quà gồm nhiều món, thường chạm từ hai đến năm nhóm cùng lúc. Cách tra là tách sản phẩm thành từng thành phần có ý nghĩa thương mại, xác định nhóm của từng phần, rồi tra tên ở tất cả các nhóm đó, ưu tiên phần mà người mua coi là lý do chính để mua.
Bài đi qua ba kiểu sản phẩm lai hay gặp ở doanh nghiệp nhỏ Việt Nam, nguyên tắc chọn nhóm trọng tâm, cách tra theo thành phần, và trường hợp riêng của hộp quà, combo. Ví dụ là ví dụ giả định; cách xếp nhóm cho sản phẩm cụ thể nên đối chiếu bảng phân loại hiện hành.
Vì sao có sản phẩm không chịu nằm yên một nhóm
Bảng phân loại được xây dựng từ thời các sản phẩm còn khá tách bạch: máy móc là máy móc, thực phẩm là thực phẩm, phần mềm chưa tồn tại. Các bản sửa đổi định kỳ thêm dần những sản phẩm mới, nhưng thị trường luôn đi nhanh hơn. Một nồi cơm điện ngày nay có thể kèm ứng dụng hẹn giờ nấu từ xa; một chai nước có thể bổ sung vitamin và được giới thiệu như sản phẩm hỗ trợ sức khoẻ; một hộp quà Tết gồm trà, bánh, rượu và một chiếc ấm.
Mỗi phần trong những sản phẩm này nằm ở một nhóm khác nhau. Nồi cơm điện thường thuộc nhóm thiết bị nấu nướng, ứng dụng đi kèm thuộc nhóm phần mềm, dịch vụ đám mây lưu công thức nấu thuộc nhóm dịch vụ phần mềm. Khi đặt một cái tên cho cả sản phẩm, cái tên đó đứng ở tất cả những nhóm này cùng lúc.
Người tự tra thường chọn một nhóm có vẻ hợp nhất rồi dừng lại. Với sản phẩm lai, đó là cách dễ sót nhất, vì nhãn trùng có thể nằm ở bất kỳ phần nào. Thêm nữa, những nhóm mà sản phẩm lai chạm tới thường thuộc các ngành có nhịp nộp đơn rất khác nhau: nhóm phần mềm có thể nhận hàng loạt đơn mới mỗi tháng, trong khi nhóm thiết bị nấu nướng ổn định hơn. Một tên an toàn ở phần này chưa nói được gì về phần kia.
Ba kiểu sản phẩm lai hay gặp
Thiết bị có phần mềm, kết nối. Đồ gia dụng thông minh, đồng hồ thông minh, khoá cửa điện tử, máy lọc không khí điều khiển qua điện thoại. Phần thiết bị nằm ở nhóm của chức năng chính như nhóm 7, 9 hoặc 11; phần ứng dụng thường ở nhóm 9; phần dịch vụ trực tuyến đi kèm ở nhóm 42. Đồng hồ thông minh trong các bản phân loại gần đây thường được xếp nhóm 9, khác đồng hồ đeo tay thông thường ở nhóm 14.
Thực phẩm, đồ uống có yếu tố sức khoẻ. Nước uống bổ sung vitamin, bánh ăn kiêng, sữa cho người cao tuổi, trà thảo mộc giới thiệu công dụng hỗ trợ. Phần thực phẩm, đồ uống nằm ở nhóm 29, 30 hoặc 32 tuỳ loại; khi sản phẩm được giới thiệu với mục đích bổ sung dinh dưỡng hay hỗ trợ sức khoẻ, nhóm 5 trở thành nhóm phải tra.
Bộ sản phẩm, hộp quà, combo. Hộp quà gồm nhiều món, bộ dụng cụ kèm hướng dẫn, gói khởi nghiệp gồm sản phẩm và khoá học. Mỗi món là một hàng hoá có nhóm riêng; nếu có khoá học, hướng dẫn trực tuyến, thêm nhóm dịch vụ tương ứng.
Nguyên tắc chọn nhóm trọng tâm cho sản phẩm lai
Tra ở mọi nhóm là cần, nhưng không phải nhóm nào cũng đọc kỹ như nhau. Các nguyên tắc dưới đây giúp bạn chọn nhóm trọng tâm để đọc kỹ nhất.
- Nhóm của lý do mua chính. Người mua nồi cơm điện thông minh trước hết mua một cái nồi nấu cơm; ứng dụng là điểm cộng. Nhóm thiết bị nấu là trọng tâm.
- Nhóm của phần được quảng bá nhiều nhất. Nếu toàn bộ quảng cáo của bạn nói về tính năng điều khiển từ xa, người mua sẽ nhớ tên gắn với tính năng đó, và nhóm phần mềm lên thành trọng tâm thứ hai.
- Nhóm của công dụng được ghi trên bao bì. Một chai nước ghi công dụng bổ sung vitamin thì nhóm 5 phải được đọc kỹ ngang nhóm 32.
- Nhóm của phần có đối thủ đông nhất. Nếu tra rộng thấy tên đã dày đặc ở một nhóm thành phần, nhóm đó cần đọc kỹ dù không phải lý do mua chính.
Trọng tâm có thể có hai, ba nhóm cùng lúc. Các nhóm còn lại vẫn tra, nhưng chỉ cần ghi những kết quả trùng hoặc rất gần.
Ví dụ giả định: tách sản phẩm lai thành bộ nhóm tra
Ba sản phẩm giả định dưới đây được tách thành phần để lập bộ nhóm. Số nhóm ghi theo cách xếp phổ biến, cần kiểm lại cho sản phẩm cụ thể.
| Sản phẩm | Thành phần | Nhóm thường gặp | Mức đọc |
|---|---|---|---|
| Nồi cơm điện có ứng dụng | Nồi nấu; ứng dụng điều khiển; lưu công thức trực tuyến | 11; 9; 42 | Kỹ; kỹ; trùng hoặc rất gần |
| Nước uống bổ sung vitamin | Đồ uống; chế phẩm bổ sung | 32; 5 | Kỹ; kỹ |
| Hộp quà Tết | Trà; bánh; rượu vang; ấm chén | 30; 30; 33; 21 | Kỹ ở món chính; nhìn qua món phụ |
Cột mức đọc là quyết định của bạn, dựa trên các nguyên tắc ở mục trên. Ghi nó vào phiếu tra để người khác hiểu vì sao bạn đọc kỹ chỗ này mà chỉ nhìn qua chỗ kia.
Với nồi cơm điện, phần lưu công thức trực tuyến chỉ cần tra trùng hoặc rất gần vì ít người mua chọn nồi chỉ vì kho công thức. Nhưng nếu doanh nghiệp định biến kho công thức thành một dịch vụ thu phí riêng, mức đọc ở nhóm 42 phải nâng lên ngang hai nhóm kia.
Tra theo thành phần: các bước
Khi đã có bảng thành phần, việc tra trở nên có hệ thống. Làm lần lượt như sau.
- Viết tên đầy đủ của sản phẩm như người mua sẽ gọi, rồi tách thành các phần có thể bán riêng hoặc có thể được quảng bá riêng.
- Dò nhóm cho từng phần trong danh mục bảng phân loại, ghi lại cả những phần không chắc nhóm.
- Đánh dấu nhóm trọng tâm theo các nguyên tắc ở trên.
- Tra tên ở nhóm trọng tâm, đọc kỹ cả kết quả trùng lẫn gần giống, so danh mục cụ thể.
- Tra tên ở các nhóm còn lại, ghi kết quả trùng hoặc rất gần.
- Tra một lượt không lọc nhóm để bắt những nhãn nằm ngoài bộ nhóm bạn đã lập.
Sản phẩm càng mới, bước hai càng tốn thời gian. Đừng vội; một phần bị gán nhầm nhóm là một khoảng trống trong lần tra.
Những dấu hiệu bạn đang tra thiếu một phần của sản phẩm
Phiếu tra chỉ có một nhóm. Với một sản phẩm có từ hai tính năng trở lên được quảng bá, một nhóm duy nhất gần như chắc là thiếu. Quay lại bước tách thành phần.
Bao bì nói nhiều hơn phiếu tra. Đặt bao bì cạnh phiếu tra và đọc từng dòng giới thiệu công dụng. Mỗi công dụng được nói tới mà chưa có nhóm tương ứng trong phiếu là một chỗ trống.
Ứng dụng đi kèm có tên riêng. Nếu ứng dụng điều khiển mang tên khác tên thiết bị, bạn có hai tên cần tra, mỗi tên với bộ nhóm của nó. Nhiều doanh nghiệp chỉ tra tên thiết bị và quên tên ứng dụng.
Đội bán hàng gọi sản phẩm bằng một từ khác. Cách gọi trong nội bộ có thể khác cách gọi trên hồ sơ. Hỏi đội bán hàng xem khách gọi sản phẩm là gì, vì đó là cách người mua phân loại sản phẩm trong đầu, cũng là gợi ý cho nhóm cần tra.
Hộp quà và combo: tra từng món hay tra cả hộp
Hộp quà là trường hợp hay gây lúng túng. Nếu bạn đặt tên cho cả hộp quà, ví dụ một bộ quà Tết mang tên riêng, cái tên đó gắn với mọi món trong hộp. Về nguyên tắc, bạn cần tra tên ở nhóm của từng món. Trên thực tế, hãy phân biệt món chính và món phụ. Món chính là thứ khiến người ta chọn hộp quà, như trà đặc sản hay bánh truyền thống. Món phụ là thứ đi kèm cho đẹp hộp.
Nếu tên hộp quà là tên riêng của doanh nghiệp, dùng lâu dài cho nhiều mùa quà, việc tra nên rộng như tra một nhãn hiệu chính. Nếu tên chỉ dùng cho một mùa, một dịp, nhiều doanh nghiệp chọn đặt tên mùa đi kèm tên doanh nghiệp đã được tra kỹ, thay vì tạo một tên hoàn toàn mới mỗi năm. Cách này giảm bớt số lần phải tra từ đầu.
Với combo gồm sản phẩm và dịch vụ, như bộ dụng cụ làm bánh kèm khoá học trực tuyến, đừng quên nhóm dịch vụ. Khoá học nằm ở nhóm 41, và đó có thể chính là phần mà khách nhớ tên nhiều nhất. Nhiều người bán bộ dụng cụ chỉ coi khoá học là quà tặng kèm, nhưng nếu nó được giới thiệu nổi bật trên trang bán hàng, nó đã là một phần của sản phẩm trong mắt người mua.
Khi tính năng mới trở thành điểm bán chính
Sản phẩm lai thay đổi theo thời gian. Một máy lọc nước ban đầu bán như thiết bị thuần tuý; vài năm sau, doanh nghiệp thêm ứng dụng theo dõi lõi lọc, rồi dịch vụ thay lõi định kỳ theo gói đăng ký. Mỗi bước, cái tên lại bước vào một nhóm mới: phần mềm, dịch vụ lắp đặt, bảo dưỡng.
Mỗi khi thêm một tính năng có khả năng trở thành điểm bán chính, hãy tra lại tên ở nhóm của tính năng đó trước khi công bố. Đây là thời điểm dễ quên nhất, vì doanh nghiệp đã quen với cái tên và coi nó là của mình, trong khi ở nhóm mới, có thể đã có người khác đăng ký từ trước.
Nếu kết quả tra ở nhóm mới có điểm khó đánh giá, ví dụ một nhãn gần giống đã có nhiều năm ở nhóm dịch vụ mà bạn sắp bước vào, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn hoặc nhờ đại diện sở hữu công nghiệp xem xét trước khi đầu tư vào tính năng ấy dưới cùng một tên.
Câu hỏi thường gặp
Sản phẩm lai thì chọn một nhóm để tra có được không?
Không nên. Mỗi phần của sản phẩm lai nằm ở một nhóm, và nhãn trùng có thể ở bất kỳ phần nào. Hãy tách thành phần, tra ở tất cả các nhóm liên quan, nhưng đọc kỹ nhất ở nhóm của lý do mua chính.
Đồng hồ thông minh tra nhóm 9 hay nhóm 14?
Trong các bản phân loại gần đây, đồng hồ thông minh thường được xếp ở nhóm 9, còn đồng hồ đeo tay thông thường ở nhóm 14. Khi tra, nên nhìn cả hai nhóm vì người mua dễ coi hai loại sản phẩm này là gần nhau.
Đồ uống có bổ sung vitamin có cần tra nhóm 5 không?
Nên tra, đặc biệt nếu bao bì hoặc quảng cáo nói về công dụng bổ sung dinh dưỡng, hỗ trợ sức khoẻ. Nhóm 5 chứa nhiều chế phẩm cho mục đích này, và nhãn trùng ở đó có thể liên quan tới sản phẩm của bạn.
Đặt tên cho hộp quà có phải tra từng món trong hộp không?
Về nguyên tắc tên gắn với mọi món, nhưng trên thực tế hãy đọc kỹ ở nhóm của món chính và nhìn qua nhóm của món phụ. Nếu tên dùng lâu dài cho nhiều mùa quà, nên tra rộng như một nhãn hiệu chính.
Thêm tính năng mới cho sản phẩm có phải tra lại tên không?
Nên tra lại ở nhóm của tính năng mới, nhất là khi tính năng đó được quảng bá như điểm bán chính. Cái tên an toàn ở nhóm cũ chưa chắc an toàn ở nhóm mới.